Ile zysku oddajesz do fiskusa?
19% – tyle podatku musisz zapłacić od swojego wypracowanego zysku, gdy inwestujesz swoje pieniądze. Nieważne, czy inwestujesz na giełdzie czy kupujesz dużo bezpieczniejsze detaliczne obligacje skarbowe czy po prostu wrzucasz pieniądze na bankową lokatę. Prawie jedna piąta wygenerowanego zysku trafi do urzędu skarbowego.
Jeśli więc Twoja inwestycja wygeneruje 1000 zł zysku, to 190 zł trafia do fiskusa, a Tobie zostaje 810 zł. Tak działa podatek Belki wprowadzony w 2002 roku. Inwestowanie i tak się opłaca, bo lepiej zarobić i zapłacić podatek niż nie zarobić wcale. Ale fajnie byłoby móc zatrzymać cały zysk w kieszenl.
Już teraz mamy sposoby, żeby ten podatek legalnie ominąć. To m. in. rozwiązanie emerytalne tj. IKE czy IKZE, o których pisałam więcej tutaj. To naprawdę fajne instrumenty, ale żeby wykorzystać wszystkie ich korzyści podatkowe, trzeba spełnić określone warunki, m.in. dotyczące wieku – 60 lat w przypadku IKE i 65 lat w przypadku IKZE.
Osobiste Konto Inwestycyjne – jak to będzie działać?
Na szczęście już niedługo, bo od stycznia 2027 roku na rynek wejdzie nowe rozwiązanie, które pozwoli nam uniknąć podatku – OKI czyli Osobiste Konto Inwestycyjne. Kluczowa przewaga OKI nad IKE jest taka, że w przypadku OKI nie trzeba czekać do żadnego określonego momentu, żeby wypłacić środki bez podatku.
Po prostu inwestując w ramach OKI dostajesz zwolnienie podatkowe, czyli wypracowany zysk w całości zostaje w Twoim portfelu. Nie ważne czy ten zysk chcesz wypłacić po 30 latach inwestowania czy po kilku miesiącach.
Osobiste Konto Inwestycyjne to kolejna forma “opakowania” na nasze inwestycje, dzięki któremu można inwestować bez podatku Belki. Czyli jeśli Twoja inwestycja wygeneruje 1000 zł zysku, to całe 1000 zł zostaje w Twojej kieszeni.
OKI nie jest nazwą konkretnego produktu oferowaną przez jedną wybraną firmę. Takie konta będą mogły oferować różne instytucje finansowe tj. banki, biura maklerskie czy fundusze inwestycyjne. A Ty jako inwestor będziesz mógł/mogła posiadać kilka rachunków OKI. Pod warunkiem, że masz ukończone 18 lat, bo instrument został stworzony tylko dla pełnoletnich obywateli.
W co będzie można zainwestować w ramach OKI?
Nowo wprowadzane konta inwestycyjne mają dać nam możliwość inwestowania bez podatku, ale w konkretnych grupach aktywów i do konkretnej kwoty. Maksymalna kwota, jaką będzie można zainwestować w pełni bez jakiegokolwiek podatku wyniesie 100 000 zł. Dodatkowo czekają nas pewne ograniczenia odnośnie tego, w co można zainwestować. Te 100 000 zł będzie można podzielić na dwie części:
- aktywa oszczędnościowe (maksymalnie 25 000 zł) – w ramach tej części można będzie inwestować w detaliczne obligacje skarbowe oraz produkty bankowe tj. lokaty i rachunki oszczędnościowe
- aktywa inwestycyjne – (pozostała część z limitu 100 000 zł) w ramach tej części będzie można inwestować bardziej ryzykownie czyli np. kupować akcje polskich firm czy niektóre fundusze inwestycyjne, w tym ETFy.
Limit oszczędnościowy na 25 000 zł zawiera się już w całościowym limicie 100 000 zł. Oznacza to, że możesz np. ulokować 25 000 zł w bezpieczną część a 75 000 zł przeznaczasz na bardziej ryzykowne inwestycje albo np. całe 100 000 zł przeznaczasz na część inwestycyjną.
Z założenia OKI ma wspierać polski rynek kapitałowy, dlatego ustawa określa, jakie inwestycje będą korzystać z pełnego zwolnienia z jakichkolwiek podatków. A są to:
Do limitu 25 000 zł:
- detaliczne obligacje skarbowe (czyli obligacje oszczędnościowe emitowane przez Skarb Państwa),
- lokaty i środki na rachunkach bankowych prowadzonych w złotych,
- niektóre fundusze i inne produkty inwestycyjne o najniższym poziomie ryzyka, których polityka przewiduje lokowanie co najmniej 70% aktywów w tzw. kwalifikowane aktywa.
Do limitu 100 000 zł:
- akcje spółek, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych,
- obligacje denominowane w złotych spełniające warunki określone w ustawie, w tym obligacje skarbowe (te hurtowe, nie detaliczne) i korporacyjne,
- listy zastawne denominowane w złotych,
- bony skarbowe denominowane w złotych,
- fundusze inwestycyjne, w tym ETF-y, których polityka przewiduje lokowanie co najmniej 70% aktywów w kwalifikowane aktywa.
W ramach OKI będzie można inwestować w aktywa spoza tej listy czyli np. kupować akcje zagranicznych spółek. Wtedy taka inwestycja będzie zwolniona z podatku od zysków 19%, ale będzie objęta innym podatkiem – podatkiem od wartości aktywów. O tym podatku piszę w dalszej części wpisu.
Czytasz o OKI a nie masz z czego odkładać? Koniecznie zajrzyj do tej sekcji i sprawdź łatwy sposób, żeby dorobić do budżetu i zdobyć pierwsze środki na inwestycje.
A czym są te „kwalifikowane aktywa”?
To określona grupa inwestycji, do której należą m.in. akcje spółek z kapitałem zakładowym denominowanym w złotych, obligacje i listy zastawne denominowane w złotych oraz bony skarbowe w złotych, po spełnieniu dodatkowych warunków wskazanych w ustawie.
Ma to znaczenie m.in. przy funduszach inwestycyjnych i ETF-ach. Żeby fundusz korzystał ze zwolnienia w ramach limitu OKI, jego polityka inwestycyjna musi przewidywać lokowanie co najmniej 70% aktywów właśnie w kwalifikowane aktywa.
W dużym uproszczeniu: zwolnienie podatkowe ma premiować przede wszystkim inwestowanie na polskim rynku. Dlatego fundusz inwestujący głównie w polskie akcje może spełnić ten warunek, ale ETF na S&P 500 czy MSCI World już nie.
Na część inwestycyjną będzie można wykorzystać cały bezpodatkowy limit OKI, czyli np. kupić akcje czy ETFy za 100 000 zł. Ale jeśli chcesz ulokować 25 000 zł w detalicznych obligacjach skarbowych, to do wykorzystania na akcje i fundusze zostanie Ci już 75 000 zł.
Na samym OKI będzie można trzymać więcej niż 100 000 zł, ale będzie się to wiązało z innym podatkiem, o czym zaraz przeczytasz więcej.
Twój portfel OKI w pełni zwolniony z jakiegokolwiek podatku może więc wyglądać np.:
- 100 000 zł w akcjach polskich spółek,
- 15 000 zł na lokacie + 10 000 zł w detalicznych obligacjach skarbowych + 70 000 zł w funduszu/ETF-ie spełniającym warunki zwolnienia + 5 000 zł w akcjach,
- 25 000 zł w detalicznych obligacjach skarbowych + 75 000 zł w funduszu/ETF-ie spełniającym warunki zwolnienia.
I tak dalej. Kluczowe, żeby część oszczędnościowa nie przekraczała 25 000 zł, a łączna wartość aktywów objętych zwolnieniem – 100 000 zł.
Zobacz, jak zdobyć dodatkowe 800 zł na inwestycje.
100 000 zł i co dalej czyli co z nadwyżką oraz zagranicznymi inwestycjami?
Na OKI będzie można ulokować więcej niż 100 000 zł. Przecież nawet jeśli wrzucisz tam całe 100 000 zł, to po jakimś czasie wygenerowany zysk sprawi, że automatycznie przekroczysz limit. Co zatem stanie się z tą nadwyżką?
Nadwyżka ponad odpowiedni limit zostanie objęta nowym podatkiem – podatkiem od wartości aktywów. W 2027 roku jego stawka wyniesie 0,85%, a w kolejnych latach będzie odpowiadać 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października poprzedniego roku.
Jeśli w ramach limitu 100 000 zł będziesz trzymać się aktywów kwalifikowanych, czyli tych zwolnionych z podatku Belki, to podatkiem będzie objęta tylko nadwyżka. Co ważne, nie będzie ona ustalana na podstawie wartości Twojego OKI na koniec roku. Przy jej obliczaniu będą brane pod uwagę wartości aktywów na OKI w ciągu roku oraz dokonane wpłaty.
Instytucje prowadzące Twoje OKI będą przekazywać te dane do urzędu skarbowego, a w e-Urzędzie Skarbowym otrzymasz przygotowane na ich podstawie zeznanie. To Ty będziesz musiał je złożyć i zapłacić ewentualny podatek. Podatek będzie doliczany niezależnie od tego, czy w danym roku Twój portfel wygenerował zysk czy stratę. Kluczowa jest kwota i rodzaj aktywów zgromadzonych w ramach OKI.
Dla uproszczenia załóżmy, że część oszczędnościowa nie przekracza 25 000 zł, a wyliczona dla celów podatkowych łączna wartość Twoich aktywów kwalifikowanych wyniesie:
- 50 000 zł – nie zapłacisz żadnego podatku,
- 95 000 zł – nie zapłacisz żadnego podatku,
- 110 000 zł – podatek od wartości aktywów zostanie naliczony od 10 000 zł nadwyżki i w 2027 roku wyniesie 85 zł,
- 170 000 zł – podatek od wartości aktywów zostanie naliczony od 70 000 zł nadwyżki i wyniesie 595 zł.
Może też zdarzyć się, że w ramach Oki zainwestujesz np. 50 000 zł, z czego 20 000 zł będzie zainwestowane w obligacje skarbowe, a 30 000 zł w zagraniczny ETF na S&P500. Wówczas zapłacisz podatek od wartości aktywów od kwoty 30 000 zł.
Samo otwarcie OKI, a także wpłaty i wypłaty środków mają być bezpłatne. Trzeba jednak pamiętać, że korzystanie z OKI nie oznacza całkowicie darmowego inwestowania. W zależności od wybranej instytucji i produktów mogą pojawić się np. prowizje maklerskie, opłaty za zarządzanie funduszami czy koszty samych instrumentów finansowych.
Czy OKI się opłaca?
Moim zdaniem OKI będzie bardzo ciekawym rozwiązaniem. Największą zaletą jest oczywiście brak podatku Belki. Im wyższa stopa zwrotu z inwestycji i im dłużej inwestujesz, tym więcej możesz dzięki temu zaoszczędzić.
Trzeba jednak pamiętać, że OKI wyraźnie premiuje inwestowanie na polskim rynku. Jeśli większość swojego portfela chcesz budować np. poprzez globalny ETF na MSCI World czy MSCI ACWI, to OKI nie zastąpi Ci IKE albo zwykłego rachunku maklerskiego.
Dlatego nie patrzyłabym na OKI jako zamiennik wszystkich pozostałych sposobów inwestowania. Dla wielu osób może być kolejnym elementem portfela, obok IKE, IKZE czy zwykłego rachunku inwestycyjnego.
OKI w pigułce – najważniejsze informacje
- Dla kogo? Dla osób, które ukończyły 18 lat.
- Od kiedy? Od 1 stycznia 2027 roku.
- Gdzie będzie można założyć OKI? M.in. w bankach, domach maklerskich, funduszach inwestycyjnych, zakładach ubezpieczeń i dobrowolnych funduszach emerytalnych.
- Ile OKI można mieć? Więcej niż jedno, ale limity podatkowe dotyczą łącznie wszystkich Twoich kont OKI.
- Jaki jest limit? 100 000 zł, przy czym maksymalnie 25 000 zł może stanowić część oszczędnościowa, np. lokaty i detaliczne obligacje skarbowe.
- Co z podatkiem Belki? Nie zapłacisz go wcale od aktywów znajdujących się na OKI, również powyżej 100 000 zł.
- Co z nadwyżką? Od wartości aktywów przekraczającej odpowiedni limit zapłacisz podatek od wartości aktywów. W 2027 roku jego stawka wyniesie 0,85%.
- Czy można wypłacić pieniądze wcześniej? Tak. Nie trzeba czekać do określonego wieku, wpłaty i wypłaty będą możliwe w dowolnym momencie.
- Czy w ramach OKI będę mogł(a) kupić zagraniczny ETF np na S&P500? Tak. Nie zapłacisz 19% podatku od zysku, ale taki ETF nie będzie korzystał ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów.
- Czy żeby wypłacić środki z OKI musze czekać do emerytury? Nie, środki z OKI można wypłacić w dowolnym momencie bez podatku Belki.
- Czy będzie można mieć kilka OKI? Tak.
- Czy 100 000 zł to limit wpłat? Nie. To limit wartości aktywów korzystających ze zwolnienia z podatku od wartości aktywów. Na OKI możesz wpłacić i zgromadzić więcej. Po prostu nadwyżka będzie objęte podatkiem od wartości aktywów.
Zobacz, jak zdobyć dodatkowe 1800 zł na inwestycje.
Masz jakiekolwiek pytania? Zostaw w komentarzu. Pamiętaj, że tekst nie stanowi porady inwestycyjnej i ma charakter jedynie edukacyjny.