IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) to konto, które pozwala legalnie nie płacić podatku Belki od zysków z inwestowania. Jeśli spełnisz dwa proste warunki, cały wypracowany zysk zostaje u Ciebie. A do tego odkładasz pieniądze z myślą o swojej przyszłości.
Na pewno nie raz słyszałaś o tym, że nie ma co liczyć na ZUS w kwestii emerytur. Ja nie jestem aż tak sceptycznie nastawiona i myślę, że ZUS nie upadnie, ale rzeczywiście nie ma co liczyć, na to, że po przekroczeniu 60/65 rż będziemy otrzymywać wysokie emerytury.
Aktualne prognozy zakładają, emerytura dzisiejszych 30-40 latków będzie wynosiła ok. 30% ostatniego wynagrodzenia. A teraz wyobraź sobie, że z dnia na dzień masz przeżyć na ⅓ swojej wypłaty. Trochę kiepsko, prawda?
Dlatego tak dużo mówi się o konieczności odkładania na emeryturę. A jedną z prostych form jest właśnie IKE, które pozwala uniknąć podatku Belki. Podatek Belki to 19% pobierane od Twojego zysku np. z lokat, odsetek od obligacji czy wypracowanego zysku na giełdzie. Nie da się tego obejść, podatek musi płacić każdy, chyba że wykorzystujesz instrumenty emerytalne tj. IKE, IKZE, OIPE czy PPK. Dziś zajmiemy się IKE.
Co to jest IKE?
IKE czyli Indywidualne Konto Emerytalne to taka nakładka na dowolny produkt przeznaczony do inwestowania/ oszczędzania. IKE nie jest produktem samym w sobie. Ale Ty możesz “opakować” dowolny produkt np. rachunek maklerski czy konto oszczędnościowe w IKE. Dzięki temu zysk z takiego konta czy z obligacji nie będzie podlegał podatkowi Belki. Czyli jeśli zarobisz 100 000 zł zysku, to pełne 100 000 zł będzie należało do Ciebie.
W opcji “bez IKE” do Ciebie trafi tylko 81 000 zł zysku, resztę trzeba oddać do urzędu skarbowego. Żeby jednak w pełni móc korzystać że zwolnienia podatkowego, opróćz samego założenia IKE trzeba spełnić 2 warunki:
- Warunek wieku – musisz wstrzymać się z wypłatą środków do 60 rż (lub 55 rż, jeśli szybciej osiągniesz uprawnienia emerytalne).
- Warunek wpłat:
- wpłat na IKE musisz dokonywać w 5 dowolnych latach kalendarzowych LUB
- co najmniej połowy wpłat musisz dokonać nie później niż 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę.
To tyle. Nie ma żadnego obowiązku regularności. Możesz jednego miesiąca wpłacić 10 000 zł a potem przez kilkanaście miesięcy nie wpłacać nic, żeby potem dopłacić 100 zł. Od Ciebie zależy kiedy dokładnie wpłacasz i ile. Kluczowe jednak jest spełnienie jednego z wymienionych warunków. A nie jest to trudne do spełnienia.
Po dotarciu do wieku 60 lat składasz wniosek o wypłatę środków – wypłaty możesz dokonać w ratach lub w całości.
Jakie są rodzaje IKE?
Wiesz już, że IKE nie jest konkretnym produktem w konkretnej instytucji a taką nakładką na wybrany produkt. IKE może być prowadzone np. w formie:
- konta oszczędnościowego
- rachunku maklerskiego
- rachunku do zakupu obligacji skarbowych
- funduszu inwestycyjnego w TFI
IKE możesz mieć tylko jedno, więc najpierw musisz zastanowić się w jakiej formie chcesz je prowadzić, a następnie zgłosić się do wybranej instytucji i je tam założyć. Tylko jaką formę wybrać?
Według mnie dla większości osób najlepszymi rozwiązaniami będzie forma obligacji skarbowych lub rachunku maklerskiego. Dlaczego?
Niestety w przypadku konta oszczędnościowego nie ma co liczyć na atrakcyjne oprocentowanie w długim terminie. Lokując swoje środki w takiej formie narażasz je na utratę realnej wartości.
Fundusze inwestycyjne w TFI są ciekawym rozwiązaniem – bo możesz inwestować np. w wiele firm notowanych na giełdzie, a Twoimi środkami zarządzają specjaliści. Nie musisz więc samodzielnie podejmować decyzji, co dokupić do portfela a co sprzedać. Niestety za to zarządzanie fundusze pobierają opłaty i są one dość wysokie. Wiele aktywnie zarządzanych funduszy pobiera opłatę za zarządzanie wynoszącą około 1,5–2% rocznie, niezależnie od tego czy fundusz generuje zysk czy stratę. W długim terminie te opłaty zjedzą znaczną część Twojego zysku.
Tańszą alternatywą do TFI są ETFy. ETF (exchange traded fund) to również rodzaj funduszu inwestycyjnego. Różnica jest taka, że jest to fundusz notowany na giełdzie, a więc bardzo płynny. A po drugie w przypadku ETFów, nie ma osoby zarządzającej funduszem. ETF odwzorowuje wybrany indeks giełdowy.
Taki indeks to np. WIG20 (20 największych polskich firm notowanych na giełdzie) czy S&P500 (500 największych firm notowanych na amerykańskiej giełdzie). Takich indeksów jest bardzo dużo, ale dla uproszczenia skupię na na najpopularniejszym S&P500.
Jeśli zainwestujesz w ETF na S&P500, to Twój wynik będzie bardzo zbliżony do wyniku tego indeksu. Jeśli te 500 firm wygeneruje zysk 15% w rok, to Ty również mniej więcej tyle zarobisz. Jeśli będzie to strata 5%, to tyle wyniesie Twoja strata. Każda spółka ma trochę inny udział w tym indeksie, największe firmy mają proporcjonalnie największy udział.
Na pierwszy rzut oka możesz pomyśleć, że to kiepsko, że taki ETF trochę ślepo podążą za indeksem. Chyba lepiej, żeby ktoś tam świadomie podejmował decyzje. Okazuje się jednak, że jeśli porównany średnie wyniki takich aktywnie zarządzanych funduszy do pasywnych ETFów, to w zdecydowanej większości ETFy osiągają lepsze wyniki.
Żeby móc kupować ETFy, to potrzebujesz rachunku maklerskiego i według mnie właśnie rachunek maklerski jest bardzo dobrą opcją do inwestowania środków w ramach IKE. Możesz tam kupować nie tylko ETFy, ale również pojedyncze akcje.
Inwestując w ETF na S&P500 Twoje środki zainwestowane są w wiele firm, więc ryzyko jest niższe niż w przypadku inwestycji w pojedyncze spółki. Nie oznacza to, że ryzyka nie ma wcale, po prostu jest niższe. W przypadku takich ETFów możesz liczyć na atrakcyjną stopę zwrotu, ale musisz też pamiętać o ryzyku. Takie ryzyko występuje również w przypadku tradycyjnych funduszy TFI.
Dla osób, które nie są w stanie zaakceptować żadnego ryzyka, lepszą opcją może być IKE prowadzone w formie rachunku do zakupu obligacji skarbowych. Detaliczne obligacje skarbowe nie są notowane na giełdzie, nie ma tam wahań cen. Jeśli zainwestujesz 1000 zł, to odzyskasz 1000 zł + odsetki.
Jaką formę wybrać? To zależy od Twojej indywidualnej sytuacji. Na szczęście zawsze możesz zmienić decyzję i przetransferować swoje IKE do innej instytucji. Możesz więc mieć tylko jedno IKE, ale nie musi to być to samo IKE przez całe życie.
Żeby dokonać takiego transferu należy zgłosić w tej nowej instytucji, że masz już IKE i że chcesz je przetransferować. Nie wypłacaj środków samodzielnie, bo wtedy pobrany zostanie podatek. Zleć to nowej instytucji,
Jaki jest limit wpłat na IKE?
W przypadku IKE obowiązują limity wpłat. W ciągu roku możesz wpłacić kwotę, które stanowi trzykrotność prognozowanego miesięcznego wynagrodzenia i w każdym roku ten limit się zmienia. W 2026 roku wynosi 28 260 zł. Możesz tę kwotę wpłacić jednorazowo lub w formie wielu wpłat. Nie musisz jednak wypełniać całego limitu, nie ma kwoty minimalnej, jest tylko maksymalna.
Niewykorzystany limit nie przechodzi na kolejny rok. Co roku ustalana jest nowa kwota, która wynosi tyle samo dla każdej osoby posiadającej IKE
nie masz z czego oszczędzać?
Odkładanie na emeryturę to temat odległy, więc wiele osób odkłada go na dalszy plan. Nawet jeśli nie masz zbyt dużych nadwyżek w budżecie, to zachęcam Cię do tego, żeby IKE założyć już teraz i odkładać tam nawet niewielkie kwoty rzędu 100 – 200 zł miesięcznie. Dlaczego to takie ważne?
Po pierwsze w długim terminie procent składany odgrywa szalenie ważną rolę. To taki mechanizm, dzięki któremu, Twoje oszczędności rosną coraz szybciej, bo odsetki w kolejnych latach są liczone nie tylko od kwoty wpłaconego kapitału, ale od kwoty kapitał + odsetki. Dzięki temu przy wpłatach rzędu 500 zł miesięcznie przez 30 lat uzbierasz łącznie 487 000 zł, z czego aż 307 tys. będą stanowiły odsetki przy sumie wpłat 180 000 zł. Do kalkulacji przyjęłam stopę zwrotu 6% rocznie.
Źródło: Kalkulator procentu składanego, portfelik.com
Po drugie budujesz nawyk. Jeśli dziś uda Ci się co jakiś czas wpłacić tam 300 zł, to przy większych zarobkach wpłaty na IKE stają się czymś naturalny. A jeśli dziś nie masz nawet tych 300 zł, to zobacz jak łatwo zdobyć swoje pierwsze środki na inwestycje.
Czy można wypłacić środki z IKE przed emeryturą?
Jeśli chcesz skorzystać ze zwolnienia podatkowego, to musisz wstrzymać się z wypłatą środków do 60 rż. Ale te pieniądze (lub ich część) możesz też wypłacić w dowolnym momencie. Nie obawiaj się więc zamrożenia ich na długie lata.
Wcześniejsza wypłata wiąże się z koniecznością zapłacenia podatku od wypracowanych zysków 19%. Czyli ten standardowy podatek Belki, który musiałby i tak zapłacić, gdybyś oszczędzał poza IKE. Nie ma żadnych dodatkowych negatywnych konsekwencji za wcześniejszą wypłatę. Po prostu zapłacisz podatek, tak, jakbyś tego IKE nie posiadał.
Na szczęście możesz wypłacić część środków, a pozostała część nadal może pracować na Twoja emeryturę bez podatku.
Czy ktoś może zabrać twoje pieniądze?
Wiele osób słysząc o instrumentach emerytalnych obawia się, że rząd może w jakiś sposób zabrać te środki. Na szczęście nie trzeba się martwić o takie rzeczy w przypadku IKE. IKE jest w pełni prywatne. Nikt nie może zabrać tych środków. Obawa o to, że ktoś je zabierze jest równie irracjonalna, że ktoś zabierze Twoje pieniądze z konta bankowego. O czym jeszcze warto wiedzieć?
Dziedziczenie
Twoje pieniądze zgromadzone w ramach IKE podlegają dziedziczeniu. A już na etapie zakładania IKE możesz wskazać osbę uposażoną.
Opłaty
Samo IKE nie wiąże się z żadnymi opłatami, natomiast instytucja, która prowadzi IKE może pobierać opłaty np. za zarządzanie czy za dokonywanie wpłat. W przypadku biur maklerskich czy rachunku do obligacji nie są to jednak wysokie opłaty.
jak ja inwestuję w ramach ike?
Ja swoje IKE założyłam ok. 10 lat temu i prowadziłam je wtedy w formie rachunku w TFI. I na początku wpłacałam tam bardzo niewielkie kwoty rzędu 100 – 200 – 300 zł i to nieregularnie. Nie zawsze mogłam sobie w ramach mojego budżetu pozwolić na wpłatę. I bardzo cieszę się, że zaczęłam tak szybko, pomimo tych niewielkich wpłat. To pozwoliło mi wypracować fajny nawyk i trochę przetestować IKE. Dzięki temu przy wyższych zarobkach automatycznie zaczęłam wpłacać tam więcej.
W ubiegłym roku przeniosłam IKE to jednego z biur maklerskich i aktualnie inwestuje tam w ETF na globalny rynek akcji. W tym roku wykorzystałam już cały dostępny limit. Zachęcam Cię bardzo do tego, żeby zacząć myśleć o emeryturze możliwie szybko.
Daj znać, co Ty myślisz o IKE, a jeśli masz pytania, pisz śmiało w komentarzu.
Koniecznie sprawdź też aktualne promocje, żeby zyskać środki na inwestowanie.
jak założyć IKE?
Najpierw zastanów się w jakiej formie chcesz prowadzić IKE. Jeśli wolisz instrumenty o bardzo niskim ryzyku, to warto rozważyć IKE Obligacje – założysz je tylko w PKO BP.
Jeśli wolisz IKE w formie rachunku maklerskiego, dzięki któremu będziesz kupować ETFy na szerokie indeksy, to sprawdź oferty domów maklerskich. IKE z ofertą ETFów na zagraniczne rynki znajdziesz w mBanku, DM Bossa, XTB czy Erste.
A potem wpłać pierwsze środki – pamiętaj, że możesz zacząć od niewielkich kwot.
Najważniejsze informacje o IKE
✔ pozwala uniknąć podatku Belki po spełnieniu warunków,
✔ możesz wpłacać wtedy, kiedy chcesz,
✔ środki są prywatne i podlegają dziedziczeniu,
✔ możesz wcześniej wypłacić pieniądze,
✔ sam wybierasz sposób inwestowania.
Uwaga: Treści publikowane na tej stronie mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady inwestycyjnej ani rekomendacji inwestycyjnej. Przed podjęciem decyzji finansowych warto samodzielnie przeanalizować swoją sytuację.